nl
en
AI4ES is een initiatief van de Universiteit Twente, uitgevoerd in samenwerking met JADS, KPN, Enexis, Eurofiber en AI-hub Oost-Nederland. Connectr – Energy Innovation is betrokken als projectpartner en cofinancier, samen met Oost NL, de Electricity Campus en AI-hub Oost-Nederland. Het project ontwikkelt inzicht in de maatschappelijke impact van AI-toepassingen op het gebied van energienetten en biedt onderzoekers, bedrijven en beleidsmakers concrete handvatten voor verantwoord gebruik.
Doel van het project
AI4ES wil de kloof overbruggen tussen technologische mogelijkheden en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het project levert kaders, instrumenten en best practices waarmee partijen in de energiesector AI-toepassingen kunnen beoordelen en implementeren op een manier die aansluit bij geldende wet- en regelgeving en breed maatschappelijk draagvlak geniet.
Het ELSA-lab als kern van het project
Centraal staat het ELSA-lab (Ethical, Legal and Societal impact Analysis). Dit is geen fysiek laboratorium, maar een omgeving waarin onderzoekers en stakeholders regelmatig samenkomen om actuele vraagstukken rond AI en energie te verkennen. Vanuit ethische, juridische en maatschappelijke perspectieven worden praktijkcases geanalyseerd en vertaald naar nieuwe inzichten en instrumenten. Het lab functioneert als sandbox voor complexe thema’s zoals regelgeving, governance en de digitalisering van decentrale energienetten.
Waarom verantwoorde AI in energie nu urgent is
AI speelt een steeds grotere rol bij het optimaliseren van energienetten en het ontwikkelen van nieuwe smart energy-diensten. Maar de inzet van AI brengt ook risico’s met zich mee. Voor privacy, eerlijke verdeling van lusten en lasten, en democratische controle. Er is nog weinig gedeeld inzicht in hoe die risico’s systematisch kunnen worden beheerst. AI4ES vult die kennisleemte met analyses, praktijkcases en concrete handelingsperspectieven.
Aanpak
Het project werkt cyclisch en brengt technologische ontwikkeling en maatschappelijke toetsing continu bij elkaar.
- Analyseren van praktijkcases rondom AI-toepassingen in energienetten, vanuit ethische, juridische en maatschappelijke invalshoeken.
- Ontwikkelen van een raamwerk voor verantwoord AI-gebruik bij het besturen en optimaliseren van energiesystemen en beleid.
- Samenbrengen van onderzoekers en stakeholders in het ELSA-lab voor structureel overleg en kennisdeling.
- Vertalen van inzichten naar concrete instrumenten en best practices voor bedrijven, netbeheerders en beleidsmakers.
- Breed delen van resultaten via publicaties, events en het netwerk van de betrokken partners.
Bijdrage aan een toekomstbestendig energiesysteem
Door technologische innovatie te verbinden met ethische en maatschappelijke inzichten wil AI4ES bijdragen aan een energiesysteem dat niet alleen slimmer, maar ook verantwoord en breed gedragen is. De samenwerking sluit aan bij de sterke positie van Oost-Nederland op het gebied van elektrificatie en energie-innovatie en versterkt die verder.
