De techniek voor de emissieloze bouwplaats is er, dankzij het werk van innovators. Wat nog ontbrak, was een markt. Met het nieuwe stikstofbeleid van provincie Gelderland komt daar verandering in. En Connectr beweegt mee, van beleidsinput tot marktdialoog.

Wie rondloopt bij de bedrijven in onze community Temporary Energy Systems, ziet emissieloos bouwen in de praktijk. Elektrische graafmachines draaien hele dagen op een batterijcontainer, waterstofaggregaten vervangen de dieselgenerator. Klein elektrisch materieel is over de hele levensduur inmiddels zelfs goedkoper dan diesel.

Toch horen we van innovators al een jaar hetzelfde verhaal: de vraag blijft achter. Bedrijven met bewezen oplossingen staan klaar om op te schalen, maar zonder voldoende vraag uit de markt komt die schaalvergroting er niet. Opdrachtgevers stellen de overstap uit. Niet uit onwil, maar uit onzekerheid. Want waarom zou je investeren in emissieloos materieel zolang niemand vertelt wanneer het de norm wordt?

Marktcreatie: de vraagkant aanjagen

Precies om deze reden is marktcreatie één van de pijlers van Connectr. Innovatie stimuleren betekent niet alleen technologie ontwikkelen, maar ook zorgen dat er een markt is waarin die technologie kan landen. Niek van Onna, programmamanager TES bij Connectr, jaagt de zero-emissie bouwplaats vanuit die pijler aan: “Innovatie vindt pas plaats als er een probleem op te lossen is én de juiste context wordt gecreëerd.”

En bij het creëren van die context kan de overheid het verschil maken. Niet met nog een subsidiepotje, maar met duidelijkheid over wanneer emissieloos werken de norm wordt.

Duidelijkheid als beleidsinstrument

Provincie Gelderland geeft die duidelijkheid nu. Gedeputeerde Staten stelde op 25 juni flankerend beleid vast rond de stikstofaanpak, met een tijdpad waar bedrijven hun strategie op kunnen bouwen. Publieke opdrachtgevers werken in het stikstofreductiegebied vanaf 2028 emissieloos met licht materieel en vanaf 2030 met al het materieel. Voor bedrijven geldt de verplichting vanaf 2035. In september beslist Provinciale Staten over het beleid.

Daarmee weten bouwers waar ze naartoe werken. En weten innovators dat hun markt eraan komt.

De provincie laat het bovendien niet bij regels alleen. Er komen adviseurs die meedraaien in gemeentelijke projecten, vergelijkbaar met een rij-instructeur: ze werken mee totdat ambtenaren het emissieloos aanbesteden zelf in de vingers hebben. Deze rol is mede vanuit Connectr aangejaagd, en bij het opstellen van het profiel van deze adviseurs denken we de komende tijd mee. Daarnaast opent begin 2027 een provinciale subsidie van maximaal 30 procent op de aanschaf of ombouw van emissieloze werktuigen. Die is er ook voor groen- en recreatiebedrijven, die nu buiten de landelijke SSEB-regeling vallen.

Beleid wordt beter als de praktijk meepraat

In de aanloop naar dit beleid haalde de provincie kennis op uit de praktijk. Niek leverde samen met Gerard van der Veer, Community Manager TES bij Connectr en de schakel richting Bouwend Nederland, input over de werkelijke kosten van zero-emissie werken en de ontwikkeling van de markt.

Het beleidsstuk verwijst onder meer naar de TCO-masterclass die Connectr en Cumela in maart organiseerden, als rekenvoorbeeld voor de kosten van elektrisch materieel. Ook de masterclass Schoon en Emissieloos Bouwen en de Gelderse Community of Practice komen erin terug, als plekken waar duidelijk werd waar gemeenten mee worstelen.

En het werk gaat door

Met het vaststellen van het beleid stopt het niet. Samen met Gelderse partners rond emissieloos bouwen werkt Connectr aan een zo breed mogelijke impact, zodat iedereen kan meekomen in de transitie. Achter de schermen wordt gewerkt aan een marktdialoog op provinciale schaal; uit een eerste peiling onder de markt blijkt daar veel behoefte aan. Ook verkennen we met brancheorganisaties hoe signalen uit de markt vertaald kunnen worden naar realistisch beleid en een haalbare uitvoering. Zo blijft de verbinding tussen de bouwplaats en het provinciehuis ook ná dit besluit bestaan.

“Dit beleid creëert de context die innovatie nodig heeft,” zegt Niek. “Bedrijven krijgen het perspectief dat ze nodig hebben om te investeren, en innovators de markt die ze nodig hebben om te groeien.”

Meer weten over de zero-emissie bouwplaats of aansluiten bij Temporary Energy Systems? Mail Niek van Onna via niek@connectr.nu.