Expertbijeenkomst over emissieloos bouwen, 1 juli 2026, Cleantech Park Arnhem

Elektrisch materieel op de bouwplaats is geen nieuws meer. De graafmachine is stiller, de shovel stoot niets uit, iedereen blij. Tot er drie machines tegelijk aan de lader moeten en de aansluiting dat helemaal niet trekt.

Dat is het gesprek dat nog te weinig wordt gevoerd. En precies daarom haalde Connectr op 1 juli een groep koplopers uit de bouw- en infrasector bij elkaar in Arnhem.

Het probleem is niet de kraan. Het is de planning.

BAM weet er alles van. Op een rioolvervangingsproject in de Presidentenwijk werkte het bedrijf volledig elektrisch: een midi-graafmachine, shovels, een trilplaat. Tot bleek dat een gehuurde mobiele graafmachine een aansluiting van 63 ampère nodig had. En er stonden nog maar drie van de vier stroompunten, omdat het vierde op een vergunning wachtte.

Geen ramp, wel een puzzel. En die puzzel komt terug op elk project waar meerdere machines om dezelfde stroom vragen.

Torenkranen en bouwliften zijn daarin de grootste boosdoeners: die trekken korte, hevige pieken uit het net. BAM Materieel in Lelystad experimenteerde daarom met een vliegwiel, in de basis een kinetische batterij, om die pieken op te vangen en met een lichtere aansluiting toe te kunnen.

Precies dit soort verhalen is de reden dat Van Oord, Heijmans, Dura Vermeer, Strukton en Ballast Nedam aan tafel zaten. Niet om te bewijzen dat elektrisch materieel werkt, dat weten ze allang. Wel om uit te vinden hoe je van tevoren weet wat je nodig hebt, waar en wanneer.

Eén tool, alle stroom in beeld

Productized demonstreerde Build for Zero: een tool die de hele markt meer grip geeft op de energielogistiek op en rond de bouwplaats. Je bouwt per projectfase een scenario met je materieel, laadinfra, batterijen en netaansluitingen. De tool rekent uit waar de pieken zitten en welke combinatie van aansluiting, batterij en laadstrategie het slimst is. Inclusief de kosten.

Dat de tool zo dicht op de praktijk zit, is geen toeval: BAM is co-developer en pilotpartner van Build for Zero. Onderaannemers kunnen straks hun materieelgegevens delen zonder de hele projectomgeving open te zetten. En op termijn wordt de planning teruggekoppeld aan live verbruiksdata.

Tijdens de demo kwam meteen een praktische vraag uit de zaal: kan er ook fossiel materieel aan gekoppeld worden? Zodat alles in één systeem staat en je zonder extra werk duurzaamheidsrapportages draait. Precies het soort vraag dat laat zien waar de behoefte zit: niet nóg een tool erbij, maar één plek waar alles samenkomt.

Want daar gaat het mis zonder zo’n tool: een graafmachine kan zo elektrisch zijn als je wilt, maar als niemand weet wanneer die piekt, staat de bouwplaats alsnog stil.

En dan de echte vraag: hoe nu samen verder?

Techniek was het startpunt van de middag. Samenwerking het echte onderwerp. Hoe trek je als koplopers samen op? En wat is er nodig om een tool als Build for Zero niet bij één pilot te laten stranden, maar sectorbreed te laten landen?

De aanwezigen waren het erover eens: veel partijen bouwen op dit moment vergelijkbare tools. Er ontstaat een nieuwe markt van softwareoplossingen die draaien op data. Een grote groep gelooft in het delen van die data, omdat je samen veel sneller kwalitatief goede data opbouwt.

Daarvoor is een onafhankelijke verbinder nodig die zorgt voor een uitwisselingsstandaard. Zodat tools met elkaar kunnen praten en de markt sneller kan innoveren en opschalen. Deelnemers kijken daarbij naar Connectr en naar partijen als ElaadNL of andere organisaties zonder winstoogmerk.

Al zijn er ook bedrijven die hun machinedata (nog) liever voor zichzelf houden.

Waarom dit nu moet

Emissieloos bouwen gebeurt niet in een vacuüm, maar midden in de netcongestie. Sinds 1 juli komen ook kleinverbruikaansluitingen op de wachtlijst, en dat maakt de uitdaging alleen maar groter. De druk om slim te plannen met wat er wél beschikbaar is, neemt toe.

Hoe verder

Diverse aannemers gaven aan de handen ineen te willen slaan. Zij worden met elkaar in contact gebracht.

Tegelijk werkt Connectr aan een verbreding van het programma TES. Er wordt een actieteam gevormd met een vertegenwoordiging van koplopers uit de keten van tijdelijke energiesystemen voor de bouw. Zoals Niek het samenvatte: “Het koploperswerk is gedaan, nu gaan we opschalen. Dat vraagt om innovaties die het bouwproces efficiënt en uitvoerbaar houden.”